Voleybol sahası ve filesi nasıldır?
Oyun alanı 18×9 metrelik bir dikdörtgendir ve her yönde en az 3 metre genişliğinde serbest bölgeyle çevrilidir.[1][2] Orta çizginin üzerine dikey olarak yerleştirilen filenin yüksekliği erkeklerde 2,43 metre, kadınlarda 2,24 metredir; yükseklik sahanın ortasından ölçülür ve iki kenarda aynı olmalıdır.[1][2]
Bir voleybol takımında kaç oyuncu olur?
Her takımın oyunda daima altı oyuncusu olmalıdır.[1][2] Bir takım maç için en fazla 12 oyuncudan oluşabilir; FIVB, dünya ve resmi büyükler müsabakalarında müsabaka cetveline en fazla 14 oyuncu yazılabilir.[1] Her takım cetveldeki oyuncular arasından en fazla iki libero belirleyebilir; bu müsabakalarda cetvelde 12’den fazla oyuncu varsa iki libero zorunludur.[1] Libero yalnız arka sıra oyuncusu olarak oynar; servis atamaz, blok yapamaz ve top filenin üst kenarının tamamen üzerindeyken hücum vuruşunu tamamlayamaz.[1]
Sayı nasıl kazanılır, set ve maç nasıl biter?
Takım üç yolla sayı kazanır: topu rakip sahaya düşürerek, rakip hata yaptığında ya da rakip ihtar cezası aldığında.[1] Ralliyi servis atan takım kazanırsa sayı alır ve servise devam eder; servis karşılayan takım kazanırsa hem sayı alır hem de sıradaki servisi o atar.[1][2]
- Set: 25 sayıya en az iki sayı farkla ilk ulaşan takım kazanır; 24-24’te oyun iki sayı fark oluşana kadar sürer (26-24, 27-25 gibi).[1][2]
- Maç: Üç set kazanan takım maçı alır.[1][2]
- Netice seti: Setler 2-2 olursa beşinci set en az iki sayı farkla 15 sayı üzerinden oynanır.[1][2]
- Saha değişimi: Takımlar netice seti hariç her setten sonra saha değiştirir; netice setinde önde olan takım 8. sayıya ulaşınca saha değiştirilir.[1][2]
Çizgiye düşen top içeride mi?
Evet. Top zemine değdiği anda bir kısmı, sınır çizgileri de dahil oyun alanına temas ediyorsa “dahil top” sayılır.[2] Kural 8.4’e göre top şu durumlarda “hariç top”tur:[2]
- Zemine değen kısmının tamamı sınır çizgilerinin tamamen dışındaysa.[2]
- Oyun alanı dışındaki bir cisme, tavana ya da oyun dışındaki bir kişiye değerse.[2]
- Antenlere, kablolara, direklere ya da filenin yan bantlar dışındaki kısmına değerse.[2]
- File düzlemini geçiş boşluğunun kısmen ya da tamamen dışından geçerse (Kural 10.1.2’deki durum hariç).[2]
- Topun tamamı filenin altından rakip oyun boşluğuna geçerse.[2]
Voleybolda rotasyon nedir?
Oyuncu pozisyonları numaralıdır: file önündeki üç oyuncu ön sıradadır ve 4 (sol ön), 3 (orta ön), 2 (sağ ön) pozisyonlarındadır; diğer üçü arka sıradadır ve 5 (sol arka), 6 (orta arka), 1 (sağ arka) pozisyonlarındadır.[1] Servis karşılayan takım servis hakkını kazandığında oyuncuları saat yönünde bir pozisyon döner: 2 numaradaki oyuncu servis atmak için 1 numaraya, 1 numaradaki oyuncu 6 numaraya geçer.[1][2] Servis dönüş sırasına uygun atılmazsa rotasyon hatası (resmi kural metninde “dönüş hatası”) olur; rakip sayı ve servis kazanır.[1]
Servis nasıl atılır?
Servis, top havaya atıldıktan ya da elden bırakıldıktan sonra tek elle veya kolun herhangi bir bölümüyle vurularak yapılır ve yalnız bir kez havaya atmaya izin verilir.[1] Servisi atan oyuncu, vuruş ya da sıçrama anında oyun alanına (dip çizgi dahil) veya servis bölgesi dışındaki zemine basamaz; topa başhakemin düdüğünden sonraki 8 saniye içinde vurmalıdır.[1][2] Servis atan takımın oyuncuları perdeleme yaparak rakibin servisi görmesini engelleyemez; rakibin servisine blok yapmak da yasaktır.[1][2]
Topa kaç kez vurulabilir?
Takımın topu karşıya göndermek için blok temasına ek olarak en fazla üç vuruş hakkı vardır; dördüncü vuruş “dört vuruş” hatasıdır.[1][2] Bir oyuncu topa art arda iki kez vuramaz; bloktaki temas bu kuralın istisnaları arasındadır.[1][2] Blok teması takımın vuruş haklarından sayılmaz, bu yüzden bloktan sonra takımın yine üç vuruş hakkı olur ve bloktan sonraki ilk vuruşu bloktaki oyuncu da yapabilir.[1][2] Top vücudun herhangi bir yerine değebilir, ancak tutulamaz ve fırlatılamaz.[1]
Filede ve orta çizgide hangi hareketler hatadır?
Oyuncunun topla oynama hareketi sırasında filenin antenler arasındaki bölümüne değmesi hatadır; bu hareket sıçramayı, vuruşu ya da vuruş denemesini ve dengeli düşüşü kapsar.[1][2] Rakibin alanına filenin altından girmek, rakibin oyununa engel olmadıkça serbesttir. Ayakla orta çizgiyi geçip rakip sahaya basmak, ayağın bir bölümü orta çizgiye değiyor ya da tam üzerinde kalıyorsa ve rakibin oyununa engel olmuyorsa hata değildir.[1]
Arka sıra oyuncusu hücum vuruşu yapabilir mi?
Arka sıra oyuncusu, sıçrayış anında ayağı hücum çizgisine değmemiş ve çizgiyi geçmemişse ön bölgenin gerisinden her yükseklikte hücum vuruşu yapabilir; vuruştan sonra ön bölgeye inebilir.[1][2] Ön bölgeden ise ancak temas anında topun bir bölümü filenin üst kenarından alçaktaysa hücum vuruşu yapabilir.[1][2]
Mola ve oyuncu değişikliği kuralları nelerdir?
Her takım set başına en fazla iki mola ve altı oyuncu değişikliği isteyebilir; her mola 30 saniye sürer.[1][2] İlk altıdaki bir oyuncu bir sette yalnız bir kez oyundan çıkıp yalnız bir kez, kadrodaki eski pozisyonuna geri girebilir.[1] Libero değişimleri oyuncu değişikliği sayılmaz.[1]
Voleybolda hangi davranışlar cezalandırılır?
Hatalı davranışlar için başhakemin kararıyla ve ciddiyete göre üç yaptırım uygulanır ve müsabaka cetveline yazılır: ihtar, oyundan çıkarma ve diskalifiye.[1][2] Bir takım üyesinin maçtaki ilk kaba davranışı, rakibe bir sayı ve servis verilerek ihtarla cezalandırılır.[1][2] Oyundan çıkarılan takım üyesi setin geri kalanında oynayamaz ve set bitene kadar takımının giyinme odasına gider.[1][2]
| Konu | Kural | Madde |
|---|---|---|
| Oyun alanı | 18 x 9 m, çevresinde en az 3 m serbest bölge | 1.1[1] |
| File yüksekliği | Erkekler 2,43 m, kadınlar 2,24 m | 2.1.1[1] |
| Sahadaki oyuncu | Her takımda daima 6 | 7.3.1[1] |
| Kadro | En fazla 12; FIVB büyükler müsabakalarında 14 | 4.1.1[1] |
| Libero | En fazla 2 | 19.1.1[1] |
| Set | 25 sayı, en az 2 fark | 6.2[1] |
| Netice seti | 15 sayı, en az 2 fark; 8. sayıda saha değişimi | 6.3.2, 18.2.2[1] |
| Maç | 3 set kazanan | 6.3.1[1] |
| Vuruş hakkı | En fazla 3 (blok teması hariç) | 9.1, 14.4.1[1] |
| Servis süresi | Düdükten sonra 8 saniye | 12.4.4[1] |
| Mola | Set başına 2, her biri 30 saniye | 15.1, 15.4.1[1] |
| Oyuncu değişikliği | Set başına 6 | 15.1[1] |
