UEFA Uluslar Ligi ne zaman ve neden kuruldu?
Uluslar Ligi’ni kurma kararı Mart 2014’te Astana’da toplanan XXXVIII. Olağan UEFA Kongresi’nde alındı ve UEFA kararı 27 Mart 2014’te duyurdu. UEFA’nın 54 üye federasyonu, turnuvanın 2018’de başlamasını öngören dört maddelik kararı oybirliğiyle kabul etti.[1][2] UEFA aynı duyuruda yeni turnuvanın EURO elemeleriyle bağlantılı olacağını ve EURO finallerine katılmak için ek bir şans sunacağını açıkladı.[1]
İlk sezon 2018/19’da oynandı. O sezon A Ligi’ndeki dört grubun her birinde yalnız üç takım vardı; ilk finali Porto’da Hollanda’yı 1-0 yenen Portekiz kazandı.[3] UEFA Uluslar Ligi 2026/27 yönetmeliği itibarıyla iki yılda bir, tek sezona yayılarak düzenlenir ve her UEFA üyesi federasyon A milli erkek takımını turnuvaya yazdırabilir (madde 3.01, 3.02).[4]
Uluslar Ligi’nde kaç lig var, takımlar liglere nasıl ayrılır?
2026/27 yönetmeliği itibarıyla lig aşaması dört lige bölünmüş 14 gruptan oluşur: A, B ve C liglerinde dörder takımlı dörder grup, D Ligi’nde iki grup vardır (madde 12.01).[4] Takımlar liglere 2026/27 erişim listesindeki sıralarına göre yerleştirilir: 1–16. sıradakiler A, 17–32. sıradakiler B, 33–48. sıradakiler C Ligi’ne, kalanlar D Ligi’ne girer. Her ligin grupları kurayla belirlenir; kurada takımlar yine erişim listesine göre torbalara ayrılır (madde 13.01, 13.02).[4] Yönetmeliğin Ek C’sindeki erişim listesinde 54 takım vardır ve Türkiye bu listede 16. sırada olduğu için 2026/27 sezonunda A Ligi’nde yer alır.[4]
| Lig | Takım ve grup | Sezon sonunda ne olur (2028/29 için) |
|---|---|---|
| A Ligi | 16 takım, 4 grup × 4[4] | Grup birincisi ve ikincisi çeyrek finale çıkar. En iyi sıralı iki grup üçüncüsü A Ligi’nde kalır; diğer iki üçüncü ile en iyi iki dördüncü A/B play-off’u oynar; en kötü iki dördüncü B Ligi’ne düşer.[4] |
| B Ligi | 16 takım, 4 grup × 4[4] | Grup birincileri A Ligi’ne yükselir; ikinciler A/B play-off’u, dördüncüler B/C play-off’u oynar; üçüncüler B Ligi’nde kalır.[4] |
| C Ligi | 16 takım, 4 grup × 4[4] | Grup birincileri B Ligi’ne yükselir; ikinciler B/C play-off’u oynar; üçüncüler ve dördüncüler C Ligi’nde kalır.[4] |
| D Ligi | 6 takım, 2 grup × 3[4] | 2028/29’da üç lige geçildiği için D Ligi’ndeki altı takımın tamamı C Ligi’nde oynar.[4] |
Lig aşaması nasıl oynanır?
Lig aşamasında her takım grubundaki diğer takımlarla biri kendi sahasında, biri deplasmanda olmak üzere ikişer maç yapar. Galibiyet 3, beraberlik 1, yenilgi 0 puan getirir (madde 14.01). Puanlar eşitse önce eşit takımlar arasındaki maçlarda alınan puan, averaj ve atılan gole bakılır; eşitlik sürerse tüm grup maçlarındaki averaj, atılan gol, deplasmanda atılan gol, galibiyet ve deplasman galibiyeti sayısı, ardından disiplin puanı (kırmızı kart 3, sarı kart 1 puan) ve son olarak erişim listesindeki sıra devreye girer (madde 15.01).[4]
Grupları farklı büyüklükte olan liglerde takımları karşılaştırmak için grup birincisi, ikincisi ve üçüncüsünün sıralamasında grubun dördüncüsüne karşı alınan sonuçlar hesaba katılmaz (madde 19.01).[4] Lig aşamasında iki sarı kart gören oyuncu bir sonraki maçta oynayamaz; aynı kural dördüncü, altıncı gibi her çift sayılı sarı kartta da işler (madde 60.02). Lig aşaması, play-off ve çeyrek final maçları için 23, finaller için 26 oyunculuk liste verilir (madde 28.01, 28.02).[4] 2026–28 milli maç takvimine (Ek A) göre 2026/27 lig aşaması Eylül–Kasım 2026 milli maç dönemlerine yerleştirilmiştir.[4]
Uluslar Ligi şampiyonu nasıl belirlenir?
Şampiyon yalnız A Ligi’nden çıkar. 2026/27 yönetmeliği itibarıyla dört grup birincisi ve dört grup ikincisi çeyrek final oynar; kurada grup birincileri seri başıdır ve başka bir grubun ikincisiyle eşleşir. Çeyrek finaller iç saha ve deplasmanda iki maçtır, ilk maçı grup ikincisi kendi sahasında oynar ve toplam skorda üstün gelen takım yarı finale çıkar (madde 17.01–17.03).[4] Yarı finaller, üçüncülük maçı ve final UEFA Yürütme Kurulu’nun belirlediği statlarda tek maç olarak oynanır; finali kazanan takım UEFA Uluslar Ligi şampiyonu ilan edilir (madde 17.04, 17.08).[4]
Çeyrek finalde iki maçın toplamında eşitlik olursa ikinci maçın sonunda on beşer dakikalık iki uzatma, ardından gerekirse penaltı atışları oynanır. Yarı final ve finalde normal süre berabere biterse uzatmaya gidilir; üçüncülük maçında ise uzatma oynanmaz, doğrudan penaltı atışlarına geçilir (madde 18.01–18.03).[4] Yönetmeliğin takvim ekine göre 2026/27 çeyrek finalleri Mart 2027, finaller Haziran 2027 milli maç dönemine konmuştur.[4]
Uluslar Ligi’nde hangi takımlar yükselir, hangileri düşer?
2026/27 yönetmeliği itibarıyla B ve C liglerinin grup birincileri bir üst lige yükselir; A Ligi’nin ara genel sıralamada 15. ve 16. olan iki grup dördüncüsü B Ligi’ne düşer (madde 19.03).[4] Kalan yerler lig play-off‘larında belirlenir. A/B play-off’unu A Ligi’nin en kötü iki üçüncüsü ile en iyi iki dördüncüsü ve B Ligi’nin dört ikincisi; B/C play-off’unu B Ligi’nin dört dördüncüsü ile C Ligi’nin dört ikincisi oynar (madde 16.01).[4]
Play-off eşleşmeleri kurayla belirlenir; üst ligden gelen takımlar seri başıdır ve alt ligden gelen bir takımla eşleşir. Eşleşmeler iç saha ve deplasmanda iki maçtır, ilk maçı alt ligden gelen takım kendi sahasında oynar (madde 16.02–16.04). A/B play-off’unu kazanan dört takım bir sonraki sezon A Ligi’nde, kaybeden dört takım B Ligi’nde; B/C play-off’unun kazananları B Ligi’nde, kaybedenleri C Ligi’nde oynar (madde 19.03).[4] Takvim ekine göre bu play-off’lar da Mart 2027 milli maç dönemindedir.[4]
2028/29’da Uluslar Ligi’nde ne değişecek?
2026/27, dört ligli son sezondur. 2026/27 yönetmeliği, 2028/29 sezonunda takımların 2026/27 kesin genel sıralamasına göre üç lige ayrılacağını düzenler: 1–18. sıradakiler A, 19–36. sıradakiler B Ligi’ne, kalanlar C Ligi’ne girer (madde 19.06).[4] UEFA’nın 20 Mayıs 2026 duyurusuna göre 2028/29’dan itibaren her lig altışar takımlı üç gruptan oluşacaktır.[5]
Uluslar Ligi’nin EURO ve Dünya Kupası elemeleriyle bağı nedir?
UEFA Yürütme Kurulu’nun 21 Mayıs 2025’te onayladığı EURO 2028 eleme sistemine göre eleme gruplarının 12 birincisi ve en iyi sekiz ikincisi doğrudan finallere katılır. Kalan yerler, diğer grup ikincileri ile elemelerden doğrudan katılım hakkı kazanamayan en iyi sıralı 2026/27 Uluslar Ligi grup birincileri arasında oynanacak play-off’larda belirlenir; ev sahibi ülkeler için ayrılan yerlere bağlı olarak play-off’la dağıtılacak yer sayısı ikiyle dört arasında değişebilir.[6]
Aynı bağ 2026 Dünya Kupası’nın Avrupa elemelerinde de kullanıldı. UEFA’nın 20 Kasım 2025 tarihli kura duyurusuna göre Avrupa play-off’larına 12 grup ikincisi ve 2024/25 Uluslar Ligi üzerinden gelen dört takım katıldı. Bu dört takım, 2024/25 ara genel sıralamasındaki en iyi grup birincilerinden, elemelerde ne doğrudan katılım ne de grup ikinciliğiyle play-off hakkı kazanmamış olanlar arasından seçildi.[7]
Uluslar Ligi’nin biçimi nasıl değişti?
İlk sezonda A Ligi grupları üçer takımlıydı.[3] UEFA Yürütme Kurulu 25 Ocak 2023’te Nyon’daki toplantısında turnuvaya Mart ayında oynanacak yeni bir eleme turu eklenmesine karar verdi: A Ligi’nin grup birincileri ve ikincileri iç saha ve deplasmanlı çeyrek final oynayacak, kazananlar dörtlü finale kalacaktı; A Ligi üçüncüleri ile B Ligi ikincileri, B Ligi üçüncüleri ile C Ligi ikincileri de iki maçlı yükselme/düşme play-off’u oynayacaktı.[8] Bu biçim ilk kez 2024/25 sezonunda uygulandı; çeyrek finaller ve A/B play-off’ları Mart 2025’te oynandı.[9] 2026/27 yönetmeliğinde A/B play-off’una A Ligi’nin en kötü iki üçüncüsü ile en iyi iki dördüncüsü katılır (madde 16.01).[4]
| Sezon | Şampiyon | Finaldeki rakip | Skor | Final yeri |
|---|---|---|---|---|
| 2018/19 | Portekiz | Hollanda | 1-0 | Porto[3] |
| 2020/21 | Fransa | İspanya | 2-1 | Milano[3] |
| 2022/23 | İspanya | Hırvatistan | 0-0, uzatma sonrası penaltılarla 5-4 | Rotterdam[3] |
| 2024/25 | Portekiz | İspanya | 2-2, uzatma sonrası penaltılarla 5-3 | Münih[3] |
